Diş, dişeti, alveol kemiği ve çevre doku
kayıplarını fizik unsurlarla tamamlayan parçalara “Diş Protezi”
denir. Kayıp unsur bazen bir tek diş veya diş parçası olabildiği
gibi; bazen de çenenin geniş bir bölümü olabilir. Çene-diş
protezi ile ilgili araştırma ve uygulama yapan dişhekimliği
uzmanlık dalına “Prostodonti” denir.
YENİ PROTEZ KULLANACAK HASTALARA ÖNERİLER
Tam protez, doğal dişlerin olmaması nedeniyle çiğneme fonksiyonunu
yitirmiş olanlara yapılır. İyi çiğnemenin, besin maddelerinin
sindiriminde çok önemli olduğu bir gerçektir. Çiğnemenin tekrar
kazanılması yanında protezinizin güzel görünmesinede yardımcı
olacaktır. Bütün diğer konular gibi, protezinizi kullanmayı
öğrenmeniz de biraz zamanınızı alacaktır. Kararlı olup konuya
olumlu yaklaşırsanız, bir süre sonra protezinizi rahat kullandığınızı
göreceksiniz.
Başlangıçta Karşılaşılan Sorunlar
- Yeni proteziniz ağzınızda yabancı ve büyük gibi olacaktır.
Dudak ve yanaklarda doluluk hissi duyulacaktır.
- Protezler ne kadar ince yapılırsa yapılsınlar size şişkin
gelecektir.
- Alt protez daha çok hareket edecek ve yerinden çıkacaktır.
Alt proteze alışmak, üst proteze alışmaktan daha zordur
ve daha uzun zaman alır.
- İlk günlerde salgı bezlerinin uyarılması sonucu tükrük
miktarında artma olabilir, bu zamanla geçecektir.
- Protezlerin yumuşak dokulara oturması ve fonksiyon sırasında
hareket etmesi sonucu yapımında ne kadar özen gösterilmiş
olursa olsun bazı yerlerde vuruklar olabilir. Hasta diş
hekiminin dediği günlerde mutlaka gelmeli ve protezde düzeltmeler
yapılmalıdır. Vurukların, hasta tarafından alınması yanlıştır,
sorunları büyültebilirsiniz.
Vurulan yerlerin alınması için diş hekimine gelmeden önce
protezlerinizi en az 8 saat kullanmış olmalısınız. bu süre
vuruk yerlerin görülebilmesini sağlar.
- Birkaç hafta içinde ağzınızdaki dokular proteze uyum
sağladıkça bu sorunların da kendiliğinden azalacağına tanık
olacaksınız.
- Protez takıldıktan sonra şikayet olmaması çok ender görülen
bir durumdur.
Yemek Yeme ve Çiğneme
- Diş hekimi tam protezleri takıldıktan sonra 24 ve 48
saat sonra hastasını mutlaka görmelidir.
- Protezinizi yeni kullanmaya başladığınız günlerde yumuşak
gıdalarla işe başlamalısınız.
- Yiyecekleri küçük parçalara bölerek ve yavaşça çiğneyerek
yiyiniz.
Yemek yerken çenenizin her iki tarafını ve arka dişleri
kullanarak çiğneyiniz.
Protezi kullanmakta iyice tecrübe kazanmadan çok sert ve
çiğnenmesi zor gıdaları yemeye çalışmayınız.
- Hastanın protezi ilk takıldığı zamanlarda su içerken
protezlerin yerinden oynamaması mümkün değildir.
- Çiğnemeyi öğrenmek zaman ister.
- Örneğin: Etin kemiğini hissetmeniz zordur. Tavuk, balık,
et gibi gıdaların kemiklerini tabağınızda ayıklayıp daha
sonra çiğnemeye başlamanız daha doğru olacaktır.
- Tam protezlerle normal olarak yemek yiyebilmek en azından
6-8 hafta sürer.
- Tam protezlerle özellikle ilk haftalarda ön dişlerle
kesinlikle ısırılmamalıdır. Bu, protezin arka kısımlarının
dokulardan uzaklaşmasına neden olur.
- Başlangıçta dudak ve yanak ısırmalarıda olabilir.Dudaklar
kapalı olarak yemek yemeye çalışılmalıdır.
- Protezinizle çiğneme kuvvetiniz, doğal dişlere göre 1/3
ile 1/6 oranında daha azdır.
Konuşma
- Biraz zaman alabilir. Yüksek sesle okuma çalışması yapılmalıdır.
- Doğru telaffuz edilemeyen kelimeler tekrar edilerek normal
hale getirilmeye çalışılmalıdır.
- Başlangıçta güldüğünüz, öksürdüğünüz zaman proteziniz
ağzınızda yerinden oynayabilir. Tekrar yerine oturması için
yavaşça dişlerinizi sıkıp, yutkununuz.
Görünüm
- Protezi ilk kullanmaya başladığınız zaman yüzünüzün görünümü
size değişik gelebilir.Yanak ve dudak kaslarınız proteze
uyum sağlayınca görünümünüz normale dönecektir.
- Aynaya bakarsanız protezinizle daha genç göründüğünüz
fark edeceksiniz.
- Yanak ve dudaklarınızdaki çökme protezinizle düzelecektir.
- Rahat davrandığınız ölçüde doğal görünürsünüz.
- Yapay (takma) dişlerin görünümü de son derece güzel ve
sağlıklıdır.
Protezin Kullanımı
- Protezinizi bir gün içinde ne kadar süreyle kullanacağınız
konusunda diş hekiminizin önerilerine uyunuz.
- Protezinizi kullanmaya alıştıktan sonra geceleri protezinizi
çıkarın. Böylece ağız dokularınız dinlenecek ve ağız sağlığınız
korunmuş olacaktır.
- Protezler gece çıkarıldığında su içine bırakılmalıdır.
Bir bardak içinde ve çocukların erişemeyeceği bir yerde
tutulmalıdır.
- Geceleri protezlerini çıkarmamak durumunda olan genç
insanlar ise gündüz ve uygun olan bir zamanda ağız dokularını
dinlendirmelidir.
- Protezin ömrü 4-5 yıldır.
Protezin Bakımı
- Sağlıklı bir ağız için, protezinizin gıda artıklarını
her yemekten sonra temizlemek gerekir.
- Protezinizin her bölümünü protez temizleme fırçası ile
fırçalayınız. Fazla kuvvet harcamayınız.
- Temizleme işleminde diş macunu veya Aktif temizleme tableti
gibi maddeleri kullanabilirsiniz.
- Temizlemek için kesinlikle klorak, tuz ruhu vs. gibi
maddeleri kullanmayınız.
- Protezinizi asla sıcak su içine koymayınız.
- Sağlığınızı ilgilendiren konularda kendi başınıza karar
vermeyiniz.Protezinizin bol olduğu veya tamire gereksinim
olduğu durumlarda diş hekiminize başvurunuz.
- Takma dişlerinizin içini ve dışını hergün Protefix çift
başlı protez temizleme fırçası ile fırçalayınız.
Düzenli Kontrol
- Tam protez kullanan hastalarda doğal dişleri olan insanlar
gibi belirli aralarla kontrol edilmelidir. Çeşitli faktörlere
bağlı olarak protez altındaki dokular değişebilir. Bu durumun
hastanın genel sağlığı ile de yakından ilişkisi vardır.
- Zamanla proteziniz dokularla uyumunu kaybeder ve siz
bu durumu farkedinceye kadar dokularda zararlara sebep olabilir.
Protezinizle ilgili veya ilgisiz, ağızda çeşitli lezyonlar
ortaya çıkabilir. Bu nedenle yılda en az bir kere diş hekimi
tarafından muayene olmalısınız. Yeni protezlerinizin başarısı,
diş hekiminize olduğu kadar size de bağlıdır. Sabırlı ve
olumlu yaklaşım ile rahatça protez kullanan milyonlarca
insandan biri olabilirsiniz.
KAYNAK: http://www.protefix.com.tr
|
